Fafernuchy i nowolatki to kurpiowskie,
regionalne ciastka. Wpisane zostały - te pierwsze - do rejestru Najsmaczniejszej Listy w marcu
2010 roku. Dotarły na Warmię i Mazury, gdzie są znacznie lepiej rozpoznawane, dopiero po 1945 roku wraz z osadnikami z Kurpiowszczyzny i północnego Mazowsza. Gospodarstwa kurpiowskie choć biedne były w znacznej mierze samowystarczalne. Podstawowym składnikiem większości potraw była
mąka i miód ponieważ na terenach puszczy wielu mieszkańców trudniło się bartnictwem.
Rey smakuje tradycyjnej kuchni kurpiowskiej [Dzień Dobry TVN]
Fefernuchy mają
długą tradycję, sięgającą jeszcze czasów pogańskich. Choć zazwyczaj robi się je z pieprzem to jednak w wielu przepisach występują i kardamon i anyż o miodzie, cynamonie, goździkach i zielu nie wspomnę. Pieczone w okresie Nowego Roku, jako lokalna odmiana pikantnych
pierników. Nowolatki również były związane z okresem
noworocznym (jak sama nazwa wskazuje). Oprócz dodatku dużej ilości soli do ciasta, w przepisach
wymienia się także: kminek, pieprz, natkę pietruszki, a nawet żółty ser
utarty na drobnej tarce.
Można je zakupic pod adresem: Lemany 12, Zatory
Albo zrobić samemu:)
Poniższe przepisy na Fafernuchy i Nowolatki, które pochodzą z bazy etnografki Elżbiety Kaczmarek:
Mąkę przesiać i wsypać do miski; dodać sodę i wbić jajko. Miód z
przyprawami i masłem podgrzać (nie zagotowując), ostudzić i wlać do
mąki. Zagnieść ciasto. Jeżeli jest zbyt rzadkie dodać mąki – całość
powinna mieć konsystencję miękkiej plasteliny. Ciasto rozwałkować na
grubość ciasta na makaron (4-5 mm); wykrawać ciasteczka. Ciastka piec na
blaszce smarowanej tłuszczem.
NOWOLATKI
50 dkg mąki krupczatki, 1 jajko, 1 żółtko, 25 dkg masła, 5 łyżek śmietany, Łyżeczka proszku do pieczenia, 1 czubata łyżka soli (grubej - kamiennej) [Jeżeli jest możliwość można dodać do ciasteczek: kminek, pieprz, natkę, a nawet żółty ser utarty na drobnej tarce]
Wszystkie składniki połączyć i wyrobić ciasto.
Musi być na tyle elastyczne by dało się rozwałkować na grubość ok. 5
mm. Wykrawać ciasteczka – w okresie karnawału obowiązkowo w kształcie
ptaków – wypiekać na niesmarowanej tłuszczem blaszce.
Tak swoją drogą na temat polskiego sposobu na kawę:
Początkowo kawę pito na wzór wschodni, czyli bez żadnych dodatków. Szybko zaczęto jednak dodawać m.in. mleko, słodką śmietanę, cukier, a nawet sól. Pod koniec XVIII wieku mocna kawa „po polsku”, pita z wyborową tłustą śmietanką, wśród cudzoziemców dorównywała sławą naszemu chlebowi. Dla odróżnienia kawę słabą zwano „niemiecką” lub „śląską”. Czarną kawę pijano już tylko w czasie postów celem umartwiania się.
to Wikipedia,
A skoro jest jeszcze dziś rok Ormian a raczej jego ostatni dzień to tylko dorzucę, że do przygotowania kawy po ormiańsku potrzebujemy specjalnego naczynia -
briki. Zalewa się ją (wraz z cukrem) zimną wodą, a potem doprowadza do wrzenia. Jest też wersja gdy do słodkiej kawy podaje się podpaloną kostkę cukru nasączoną
alkoholem.
OCZYWIŚCIE z uwagi na zamieszkiwanie na Kresach - Ukraina, mojej ormiańskiej prababki oczywistym stało się łączenie przepisów. Tutaj podaję kawę po kozacku bo na zimno, które jest za oknem rozgrzewająca to prawdziwie propozycja. Pije i rozmyślam. Przypomina mi się od razu na hasło "kozacy" opowieśc babki Jagi jak to w Sośnicy regularnie wpadali do dworku kozacy, a Polacy z rewizytą. Takie były czasy i tak wyglądały "trudne" sąsiedzkie stosunki. Pisac by o tym nie jest łatwo ani "modnie". Proces wybielania (Nas u nas i Ich u nich) przebiega klasycznie. Cóż, zapominając o historii jesteśmy narażeni na jej powtarzanie. Wracając do Sośnicy. Podczas jednej z "rewizyt" kozackich jeden z moich pradziadków, zarządca majątku, stanął w obronie właściciela Sośnicy. Zginął. W zamian rodzina dostała dworek. Widac go częściowo na jednym zdjęciu. Dworek się nie uchował bo w między czasie był jeszcze wrzesień 1939.
Podczas wakacji w Sośnicy mieszkałam w odbudowanym domu. San i ruiny zamku. Koścista i oschła babka Marika robiąca mus z malin(z nieodłącznym papierosem w ustach!). Zapach kwitnących drzew w sadzie. Cóż za cudowną moc sprawczą ma nasza pamięc....
Wodę słodzę i dodaję wanilię. Calośc odgrzewam powoli aż do zagotowania. Zaparzam kawę w tygielku i mieszam z wodą. Wino podgrzewam ale nie dopuszczam do gotowania. Do
czterech szklaneczek lub filiżanek wlewam po kieliszku czystej wódki, po czym uzupełniam
ją gorącą mieszanką kawowo-winną (bez wanilii).
Pamiętacie tą uroczą piosenkę? Na mnie sezon na jabłka działa jak Pawłow na psy. Chce mi się od razu nucic. Tzn, nie do końca jak Pawłow na psy bo one chyba nie nuciły:)
A gdy kończę nucic to od razu idę coś pogotowac:)Takie jabłka duszone do kotleta. Schabowego z kostką. Rewelacja. Albo do karkówki z grilla.
Jabłka duszone
3 duże winne jabłka
3 duże cebule
300 g świeżo startego chrzanu
3 łyżki soku z cytryny
po 1 łyżeczce otartej skórki z cytryny
mielonego cynamonu
mielonych goździków
mielonej ostrej papryki
1 łyżka masła
sól
Obrane jabłka ścieram na grubej tarce jarzynowej, skrapiam sokiem z cytryny. Cebule drobno kroję i dodaję do jabłek. Następnie mieszam z cukrem i resztą przypraw. Przykrywam i zostawiam na 3 godziny. W rondlu topię masło i wrzucam jabłka z dodatkami a następnie mieszam aż zgęstnieją. Po wystudzeniu mieszam z chrzanem bardzo dokładnie, doprawiając jeśli jest taka potrzeba sokiem z cytryny i solą.
Gospodarstwo Eko-agroturystyczne Sabina i Mieczysław Mąka (genialne kozie sery i inne pyszności z cyklu: eko bo własne) 07-420 Kadzidło, Grale 45 tel: (0-29) 5940062 tel. kom.: 0-604417025
Piekarnia Serafin (fafernuchy, pączek z pudrem, chleb kołodziej, łopatka wieprzowa w chlebie) Serafin 4
07-437 Łyse
tel: (0-29) 5940150
Pasieka Kurpik (miody) Teresa i Czesław Niedźwiedzcy ul. M. Konopnickiej 5 07-415 Olszewo-Borki
Buraki myję i osuszam. Nie obieram! Następnie zawijam w folię i piekę w piekarniku (około 50 minut w 180 st). Sprawdzam czy są upieczone wbijając widelec (podobnie jak w przypadku ziemniaków). Gdy wystygną obieram. Następnie kroję w małą ale nie drobną kostkę. Ogórek obieram i kroję w kostkę, a dymkę drobno siekam. Śmietanę mieszam z wystudzoną wodą i octem, w kolejności śmietana z wodą a potem ocet. Przyprawiam sola i
pieprzem. Wszystkie składniki dokładnie mieszam i wstawiam do
lodówki na 2 godziny. Jajka gotuję i obieram gdy wystudzone. Kroję w ósemki. Tuż przed podaniem dodaję kostki lodu i wkładam jajka. No i gotowe do podania na stół:)
Niektórzy
po raz pierwszy usłyszeli o Ostrołęce za sprawą filmu Marka Piwowskiego
"Rejs". W jednej ze scen grany przez Zdzisława Makaklewicza inżynier
Mamoń, patrząc na panie na plaży, krzyknął: O! Jest! Widzę! Droga... Chyba na Ostrołękę.
Czytaj
więcej na
http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/fakty-z-twojego-miasta/news-fakty-z-twojego-miasta-w-ostrolece,nId,1106466?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox
droga
iektórzy
po raz pierwszy usłyszeli o Ostrołęce za sprawą filmu Marka Piwowskiego
"Rejs". W jednej ze scen grany przez Zdzisława Makaklewicza inżynier
Mamoń, patrząc na panie na plaży, krzyknął: O! Jest! Widzę! Droga... Chyba na Ostrołękę.
Gdzie leży miasto, które dzisiaj odwiedziły Fakty z Twojego Miasta?
Na Nizinie Północnomazowieckiej, na skraju Puszczy Zielonej,
w województwie mazowieckim. Przez Ostrołękę przepływają aż trzy rzeki -
Narew, Omulew i Czeczotka.
Historia Ostrołęki sięga końca XI wieku, kiedy to na piaszczystej
wyspie znajdującej się na wysokości ujścia Omulwi wybudowano gródek
obronny. Powstała wokół niego osada zapoczątkowała dzisiejsze miasto. Ostrołęka często była dotykana przez historię - mówi Dominik Mydłowski, nauczyciel historii z Zespołu Szkół Zawodowych nr 1. Pierwsze
wzmianki mamy z 1373 roku, nadano wtedy wójtowstwo, były to czasy
średniowiecza. Ostrołęka ma swój ślad w każdych większych powstaniach,
a o jej
Czytaj więcej na
http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/fakty-z-twojego-miasta/news-fakty-z-twojego-miasta-w-ostrolece,nId,1106466?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox
Niektórzy
po raz pierwszy usłyszeli o Ostrołęce za sprawą filmu Marka Piwowskiego
"Rejs". W jednej ze scen grany przez Zdzisława Makaklewicza inżynier
Mamoń, patrząc na panie na plaży, krzyknął: O! Jest! Widzę! Droga... Chyba na Ostrołękę.
Gdzie leży miasto, które dzisiaj odwiedziły Fakty z Twojego Miasta?
Na Nizinie Północnomazowieckiej, na skraju Puszczy Zielonej,
w województwie mazowieckim. Przez Ostrołękę przepływają aż trzy rzeki -
Narew, Omulew i Czeczotka.
Historia Ostrołęki sięga końca XI wieku, kiedy to na piaszczystej
wyspie znajdującej się na wysokości ujścia Omulwi wybudowano gródek
obronny. Powstała wokół niego osada zapoczątkowała dzisiejsze miasto. Ostrołęka często była dotykana przez historię - mówi Dominik Mydłowski, nauczyciel historii z Zespołu Szkół Zawodowych nr 1. Pierwsze
wzmianki mamy z 1373 roku, nadano wtedy wójtowstwo, były to czasy
średniowiecza. Ostrołęka ma swój ślad w każdych większych powstaniach,
a o jej
Czytaj więcej na
http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/fakty-z-twojego-miasta/news-fakty-z-twojego-miasta-w-ostrolece,nId,1106466?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefo
Niektórzy
po raz pierwszy usłyszeli o Ostrołęce za sprawą filmu Marka Piwowskiego
"Rejs". W jednej ze scen grany przez Zdzisława Makaklewicza inżynier
Mamoń, patrząc na panie na plaży, krzyknął: O! Jest! Widzę! Droga... Chyba na Ostrołękę.
Gdzie leży miasto, które dzisiaj odwiedziły Fakty z Twojego Miasta?
Na Nizinie Północnomazowieckiej, na skraju Puszczy Zielonej,
w województwie mazowieckim. Przez Ostrołękę przepływają aż trzy rzeki -
Narew, Omulew i Czeczotka.
Czytaj więcej na
http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/fakty-z-twojego-miasta/news-fakty-z-twojego-miasta-w-ostrolece,nId,1106466?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox
Niektórzy
po raz pierwszy usłyszeli o Ostrołęce za sprawą filmu Marka Piwowskiego
"Rejs". W jednej ze scen grany przez Zdzisława Makaklewicza inżynier
Mamoń, patrząc na panie na plaży, krzyknął: O! Jest! Widzę! Droga... Chyba na Ostrołękę.
Gdzie leży miasto, które dzisiaj odwiedziły Fakty z Twojego Miasta?
Na Nizinie Północnomazowieckiej, na skraju Puszczy Zielonej,
w województwie mazowieckim. Przez Ostrołękę przepływają aż trzy rzeki -
Narew, Omulew i Czeczotka.
Historia Ostrołęki sięga końca XI wieku, kiedy to na piaszczystej
wyspie znajdującej się na wysokości ujścia Omulwi wybudowano gródek
obronny. Powstała wokół niego osada zapoczątkowała dzisiejsze miasto. Ostrołęka często była dotykana przez historię - mówi Dominik Mydłowski, nauczyciel historii z Zespołu Szkół Zawodowych nr 1. Pierwsze
wzmianki mamy z 1373 roku, nadano wtedy wójtowstwo, były to czasy
średniowiecza. Ostrołęka ma swój ślad w każdych większych powstaniach,
a o jej mieszkańcach można powiedzieć, że zawsze byli nastawieni
patriotycznie - opowiada.
Czytaj więcej na
http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/fakty-z-twojego-miasta/news-fakty-z-twojego-miasta-w-ostrolece,nId,1106466?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox
Niektórzy
po raz pierwszy usłyszeli o Ostrołęce za sprawą filmu Marka Piwowskiego
"Rejs". W jednej ze scen grany przez Zdzisława Makaklewicza inżynier
Mamoń, patrząc na panie na plaży, krzyknął: O! Jest! Widzę! Droga... Chyba na Ostrołękę.
Gdzie leży miasto, które dzisiaj odwiedziły Fakty z Twojego Miasta?
Na Nizinie Północnomazowieckiej, na skraju Puszczy Zielonej,
w województwie mazowieckim. Przez Ostrołękę przepływają aż trzy rzeki -
Narew, Omulew i Czeczotka.
Historia Ostrołęki sięga końca XI wieku, kiedy to na piaszczystej
wyspie znajdującej się na wysokości ujścia Omulwi wybudowano gródek
obronny. Powstała wokół niego osada zapoczątkowała dzisiejsze miasto. Ostrołęka często była dotykana przez historię - mówi Dominik Mydłowski, nauczyciel historii z Zespołu Szkół Zawodowych nr 1. Pierwsze
wzmianki mamy z 1373 roku, nadano wtedy wójtowstwo, były to czasy
średniowiecza. Ostrołęka ma swój ślad w każdych większych powstaniach,
a o jej mieszkańcach można powiedzieć, że zawsze byli nastawieni
patriotycznie - opowiada.
Czytaj więcej na
http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/fakty-z-twojego-miasta/news-fakty-z-twojego-miasta-w-ostrolece,nId,1106466?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefoxhttp://lokalnazywnosc.pl/ewa-gospodarstwo-agroturystyczne
Niektórzy
po raz pierwszy usłyszeli o Ostrołęce za sprawą filmu Marka Piwowskiego
"Rejs". W jednej ze scen grany przez Zdzisława Makaklewicza inżynier
Mamoń, patrząc na panie na plaży, krzyknął: O! Jest! Widzę! Droga... Chyba na Ostrołękę.
Gdzie leży miasto, które dzisiaj odwiedziły Fakty z Twojego Miasta?
Na Nizinie Północnomazowieckiej, na skraju Puszczy Zielonej,
w województwie mazowieckim. Przez Ostrołękę przepływają aż trzy rzeki -
Narew, Omulew i Czeczotka.
Historia Ostrołęki sięga końca XI wieku, kiedy to na piaszczystej
wyspie znajdującej się na wysokości ujścia Omulwi wybudowano gródek
obronny. Powstała wokół niego osada zapoczątkowała dzisiejsze miasto. Ostrołęka często była dotykana przez historię - mówi Dominik Mydłowski, nauczyciel historii z Zespołu Szkół Zawodowych nr 1. Pierwsze
wzmianki mamy z 1373 roku, nadano wtedy wójtowstwo, były to czasy
średniowiecza. Ostrołęka ma swój ślad w każdych większych powstaniach,
a o jej
Czytaj więcej na
http://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/fakty-z-twojego-miasta/news-fakty-z-twojego-miasta-w-ostrolece,nId,1106466?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox
Wiem, że blog nazywa się "JEMazowsze" ale sierpień to dla mnie bardzo emocjonalny miesiąc. Miesiąc mojego urodzenia. Miesiąc śmierci moich dziadków i jeszcze kilku członków rodziny. Miesiąc powstania warszawskiego wtedy gdy moi bliscy próbowali przeżyć powstanie, w tym dwuletni tata.
Gdyby ogłoszono konkurs na najbardziej warszawski miesiąc zgłosiłabym właśnie sierpień.Stąd też kolejne muzyczne odniesienie. Moją ukochaną piosenką o tym Mieście jest "Warszawo Ma" Ludwika Starskiego z filmu "Zakazane Piosenki". Zawsze na niej płaczę jak bóbr...
Zakazane piosenki powstały w 1946 roku, a do końca wieku obejrzało je 15 milionów ludzi. Ten bardzo warszawski film ukazuje życie stolicy od września 39 do wkroczenia Armii Czerwonej. Można się spierac od prawa do lewa nad "prawdą historyczną" jednak większośc piosenek pochodzi z "ulicy".
Karol Okrasa "polamal" trochę lokalnych przepisów. Czy mu się udało zobaczcie sami.. Jest też moja kochana pani Hanna Szymanderska. Jej komentarze bezcenne:)
Kordian Tarasiewicz wspomina lata 30. - palarnia kawy Pluton.
Polecałam już oglądanie i czytanie pana Tarasiewicza. Postanowiłam wrzucić jeszcze informacje o prawdziwie warszawskim biznesie od ponad 100 lat. Miło się ogląda.
Kordian Tarasiewicz wspomina lata 20. i 30. - kawiarnie
Materiał warto poznania jak zresztą sama postać pana Tarasiewicza. Jego dziadek założył pierwszą w Warszawie ba pierwszą w Polsce palarnię kawy "Pluton". Był rok 1882 ... Zdziwieni? Polecam bliższe poznanie tematu:)
.jpg&container=blogger&gadget=a&rewriteMime=image%2F*)
.JPG&container=blogger&gadget=a&rewriteMime=image%2F*)
